تبلیغات
تبادل اطلاعات رشته اقتصاد بازرگانی - نظامهای پولی در گذر زمان
سه شنبه 9 اسفند 1390  17:34    ویرایش: شنبه 13 اسفند 1390 15:34
توسط: س ق

پول در مراحل اولیه به صورت كالایی و به اشكال مختلف نظیر نمك، صدف، پوست و ... ظاهر شد......

نظامهای پولی در گذر زمان

پول در مراحل اولیه به صورت كالایی و به اشكال مختلف نظیر نمك، صدف، پوست و ... ظاهر شد.

پول در مراحل اولیه به صورت كالایی و به اشكال مختلف نظیر نمك، صدف، پوست و ... ظاهر شد. هرچند كه پول كالایی وظایف مربوط به پول را انجام می‌داد، اما افزایش تولید و گسترش بازارهای مصرف ایجاب می‌كرد كه وسیلة‌ مبادله به شكلی تعیین شود تا علاوه بر پذیرش عمومی از صفت بارز كمیابی نیز برخوردار باشد. خصوصیات یاد شده بشر را به سمت استفاده از پول فلزی (طلا و نقره) رهنمون ساخت. از اواخر قرن هیجدهم تا اواخر قرن نوزدهم تسویه معاملات براساس این دوفلز انجام می‌شد. البته نحوه استفاده از طلا و نقره برای تسویه مبادلات در همه کشورها یکسان نبود. در برخی از کشور‌ها فقط از طلا برای مبادله کالا استفاده می‌شد و در برخی دیگر فقط نقره این وظیفه را برعهده داشت. در تعدادی از کشورها نیز هر دو فلز مذکور هم زمان در مبادلات به کار گرفته می‌شدند. امتیازات و محاسن نظام پولی فلزی به شرح زیر بود:
ـ حمل و نقل آسان در مقایسه با سایر اقسام پول كالایی
ـ فساد ناپذیری كه ذخیرة ارزش را امكان‌پذیر می‌ساخت
ـ قابلیت تقسیم‌پذیری به اجزای كوچكتر
ـ مقبولیت همگانی
ـ كمیابی
تقاضا برای آن جهت استفاده در زیور آلات و مصارف صنعتی
وجود دو نوع پول فلزی طلا و نقره همچنین موجب معرفی نظام‌های پولی مختلفی شد که در زیر بدان پرداخته می‌شود.
1- نظام پولی بر پایه طلا ونقره
در دوره استیلای پول فلزی برحسب رابطة میان طلا و نقره، نظام های پولی متفاوتی ظهور كرد. در مراحل اولیه، نظام پول دوفلزی بدون وجود رابطه مشخص قانونی بین مسكوكات طلا و نقره ایجاد گردید. در این نظام پولی هریك از پول های طلا و نقره به عنوان پول رایج مورد قبول عامه بود ولی هیچ رابطة مشخصی بین این دو نوع پول فلزی برقرار نبود. در چنین نظامی، مقدار ارزش مبادله‌ای هریك از دو نوع پول فلزی، براساس فراوانی یا كمیابی آن فلز تعیین می‌شد. این امر باعث بروز قیمت های دو گانه برای كالاها می‌شد. علاوه بر این تغییر مكرر ارزش مبادله انواع پول های فلزی و واكنش افراد در رابطه با این تغییرات از طریق تغییر تركیب نقدینة خود، نوسانات پولی را به اقتصاد كشورها وارد می‌ساخت.تلاش های انجام شده جهت رفع این اشكال زمینة رواج نظام پولی دو فلزی با رابطة برابری مشخص را بوجود آورد.
2- نظام پولی طلا و نقره با رابطه مشخص
رفع نابسامانی در نظام پولی دوفلزی ناشی از عدم تعریف رابطه مشخص بین طلا ونقره مستلزم ایجاد یك رابطة برابری معین بین طلا و نقره بود تا بر اساس آن مسكوكات طلا و نقره قابل تبدیل به یكدیگر باشند. تعریف رابطة برابری یاد شده نوسانات پولی موجود در نظام قبلی را تا حدود زیادی مرتفع ساخت اما سبب بروز مشكل جدیدی شد. مشكل یاد شده از عدم تطابق رابطه برابری مسكوكات طلا و نقره (كه از سوی مقام پولی یا حكومت مركزی تعیین می‌شد) با رابطه برابری ارزش طلا و نقره (كه در بازار و از طریق عرضه و تقاضای طلا و نقره تعیین می‌گردید) ناشی می‌شد. در چنین وضعیتی فعالین اقتصادی كه دارایی خود را براساس رابطة برابری حقیقی طلا و نقره نگهداری می‌كردند، ترجیح می‌دادند در پرداخت های خود از پولی استفاده كنند كه دارای ارزش مبادله‌ای كمتری در مقایسه با رابطة برابری تعریف شده می‌باشد. بنابراین بخشی از نقدینگی از جریان مبادلات اقتصادی خارج می‌شد كه خود به بروز ركود و بحران اقتصادی منجر می‌گردید.
یکی از معایب سیستم پول فلزی طلا و نقره که به قانون گرشام معروف است عنوان می‌دارد که "پول بد پول خوب را ازجریان خارج می‌سازد".بدین ترتیب که پول خوب طلا و پول بد نقره بود و درکشورهای با سیستم پولی دو فلزی، برابری ارزش پولی طلا ونقره ثابت تعریف می شد. برای مثال، درکشوری که هر دو نوع فلز در جریان بود هر واحد پول طلا معادل 5/15واحد پول نقره و در کشور دیگری هر واحد پول طلا 16 واحد پول نقره تعریف می‌شد . در این صورت، سفته‌بازان و دلالان پول نقره را در کشور اول به طلا تبدیل می کردند، آن را به کشور دوم وارد می‌کردند و مجددا آن را به نقره تبدیل می کردند و بدین ترتیب مقادیر بیشتری پول نقره بدست می آوردند. با ادامه این روند به تدریج طلا (پول خوب) از سیستم پولی کشور اول خارج ونقره (پول بد) به عنوان پول رایج دوام می یافت. بدین ترتیب کشورهایی که از سیستم پولی دوفلزی طلا و نقره تبعیت می‌کردند به منظورمقابله با از دست رفتن ذخایر طلای خودو در پاسخ به مشكلات ناشی از قانون گراشام، به برقراری نظام پولی تك فلزی روی آوردند. در این نظام دولت یك فلز (طلا یا نقره) را با وزن و عیار مشخص به عنوان واحد پول كشور تعریف می‌كرد. به دلیل تك فلزی بودن سیستم پولی همواره ارزش مبادله‌ای حقیقی پول با ارزش مبادله‌ای پولی آن برابر بود. این امر از بحران‌های شایع در نظام های پولی پیشین تا حد زیادی جلوگیری می‌كرد.
3-نظام پولی بر پایه طلا (پایه سکه طلا و پایه شمش طلا)
نقره به مرور زمان و با توجه به افزایش استخراج آن نسبت به تقاضا، امتیاز کمیابی خود را درمقایسه با طلا از دست داد و از اواخرقرن نوزدهم میلادی سیستم پولی دوفلزی طلا و نقره وتک فلزی نقره به تدریج جای خود را به سیستم پولی تک فلزی طلا واگذار کرد. این سیستم که مبتکر آن کشور انگلیس بود، از سال 1880 میلادی تا شروع جنگ جهانی دوم متداول بود. دراین دوره پول کاغذی با پشتوانه صددرصد قابل تبدیل به طلا رایج گردید و بانک‌های مرکزی موظف شدند به میزان طلایی که دراختیار دارند‌، اسکناس منتشر کنند و حجم اسکناس منتشر شده با میزان ذخایر طلا نوسان یابد. بانک‌های مرکزی در نظام پایه سکه طلا موظف بودند همواره آمادگی داشته باشند تا درمقابل دریافت اسکناس، سکه طلا به متقاضی تحویل نمایند. پس از مدتی به منظور محدود کردن تقاضای تبدیل اسکناس به سکه طلا ، سیستم پایه شمش طلا جایگزین سیستم پولی پایه سکه طلا گردید. زیرا تبدیل اسکناس به شمش طلا در برابر مقدار بیشتری اسکناس امکان‌پذیر بود وهر متقاضی نمی‌توانست به سهولت اسکناس را با طلا دریک بانک معاوضه نماید. شرایط حاکم بر این سیستم عبارت بود از:
 بانک مرکزی باید خرید وفروش طلا به میزان نامحدود در نرخ ثابتی را تضمین کرده و یا به عبارت دیگر، واحد پول باید برحسب یک مقدار مشخص طلا تعریف می‌شد.
 واردات وصادرات طلا به کشور آزاد وحجم پول هم جهت با تغییرات ذخایر طلا تغییر می‌کرد.
 هر فرد می‌توانست آزادانه طلا را ذوب کرده و به مصارف گوناگون برساند.
پس از جنگ جهانی اول و به واسطه بحران و رکود اقتصادی سال 1929، اغلب کشورها نتواستند سیستم پایه طلا را حفظ نمایند و انگلیس که داعیه رهبری این نظام را داشت در سال 1931 از سیستم استاندارد طلا خارج شد. درسال 1933 فقط پنج کشور فرانسه، سوییس، بلژیک، هلند و ایتالیا همچنان این سیستم راحفظ کردند که تا سال 1936 بیشتر دوام نیافت .بنابراین تا حوالی جنگ جهانی دوم، عملا سیستم پایه طلا از بین رفت.
4- نظام پایه طلاـ ارز(سیستم برتن وودز)
این نظام پولی پس از جنگ جهانی دوم با ابتکار کشورهای آمریکا وانگلیس با مشارکت 44 کشور در محلی به نام برتن‌وودز در آمریکا طرح‌ریزی گردید. در این نشست که کشورهای عضو سازمان ملل متحد حضور داشتند پیشنهاد آمریکا مبنی بر رجعت به سیستم پایه طلا در جولای سال 1944 پذیرفته شد و مقررگردید کشورهای عضو، پول ملی خود را بر اساس طلا و یا یک ارز قوی وابسته به طلا (دلار) تعریف نمایند و بانک‌های مرکزی ارزش پول کشورشان را به نحوی حفظ نمایند که دامنه نوسانات آن بیش از یک درصد (1٪ ) نباشد. در این جلسه همچنین تشکیل موسسه‌ صندوق بین‌المللی پول به منظور نظارت بر سیستم پولی کشورهای عضو نیز به تصویب رسید.
سیستم پولی بین المللی برتن وودز حدود یک ربع قرن دوام آورد .درسال 1969با شروع موجی از کاهش ارزش پول توسط کشورهای عضو، عملا پایه های این نظام درهم ریخت.پس از چند سال تلاش برای نگهداری این سیستم با تعدیل دردامنه نوسانات مجاز نرخ های برابر اسعار به 5/4 ، سرانجام درمارس سال 1973 آمریکا دلار را شناور اعلام کرد وبا این عمل موافقت نامه برتن وودز با نرخ برابری ثابت پول کشورها از هم پاشیده شد.
5- نظام بی نظمی های پولی
با فروپاشی نظام ثابت نرخ ارز در سال 1973،بسیاری از کشورها تمایل به بازگشت به نظام پولی بر پایه تک فلزی بودند . لیکن این دیدگاه بتدریج رو به افول نهاد . صندوق بین المللی پول در ژانویه سال 1976 با اصلاح ماده 5 اساسنامه خود به اعضا اجازه داد که هر یک از نظام های نرخ ثابت یا شناور را برای پول خود انتخاب کنند.
کشورهای صنعتی از همان سال 1973 از نظام نرخ ارز شناور پیروی می کردند. به این ترتیب که رابطه مستقیمی بین حجم پول درگردش و خایر طلا و ارز معرفی نکردند بلکه حجم پول در گردش را وابسته به متغیرهای کلان اقتصاد نظیر تولید ناخالص داخلی، تورم ، تراز تجاری ، رشدو..کردند.
درکشورهای در حال توسعه اوضاع به گونه دیگری رقم خورد این دسته از کشورها ترجیح دادند پول خودرا به دلار آمریکا و یا یک ارز معتبر جهانروا پیوند دهند. برخی نیز پول خود را به حق برداشت مخصوص ویا سبدی از ارزهای مختلف تعریف کردند.
کشورهای اروپای غربی به رهبری آلمان نظام پولی اروپایی برای خود طراحی کردند. بدین ترتیب که نرخ برابری ارزها بین اعضا در یک دامنه محدود نوسان داشت ولی با بقیه کشورها به صورت شناور تعریف می شد. این ترتیبات به پایه واساس معرفی واحد پول اروپایی (یورو ) منجر گردید .
 

   


نظرات()  
choc
سه شنبه 11 اردیبهشت 1397 18:03
If you wish for to improve your familiarity
just keep visiting this web page and be updated
with the hottest news update posted here.
https://absorbedradius36.wordpress.com/2015/06/24/causes-of-hammertoes/
دوشنبه 5 تیر 1396 14:04
I drop a comment each time I appreciate a article on a website
or if I have something to contribute to the conversation. It is caused by
the fire displayed in the article I read. And after this post تبادل
اطلاعات رشته اقتصاد بازرگانی - نظامهای پولی در گذر زمان.
I was actually moved enough to write a thought ;-) I actually do have a couple of questions for you if you usually do not mind.
Is it simply me or does it seem like a few of these remarks appear like left by brain dead folks?
:-P And, if you are posting on additional social sites, I'd like to keep
up with you. Could you make a list the complete
urls of your shared pages like your twitter feed, Facebook page or linkedin profile?
Tami
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 07:54
Hello! I could have sworn I've visited this
blog before but after looking at many of the posts I realized it's new
to me. Anyways, I'm certainly delighted I discovered it and I'll be book-marking it and checking
back often!
http://madge8saunders30.tumblr.com/post/126795199951/treatment-for-hammer-toes-pain
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 08:06
Just what I was searching for, thank you for putting up.
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 20:12
Every weekend i used to pay a visit this web page, because i wish for enjoyment, for the reason that this this web site
conations in fact pleasant funny stuff too.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

تبادل اطلاعات رشته اقتصاد بازرگانی